Tag: tussentijd

terug naar de krantenlezer

Heerlijke afstandelijke wereld
Geen smalltalk meer, geen netwerkevents, geen feestjes. Gert Goeminne merkt in De Standaard op dat de wereld zich eindelijk naar introverten zoals hij schikt. — “Er zijn genoeg redenen om te hopen dat de wereld na deze crisis niet meer dezelfde zal zijn. Dat onze opwarmende consumptiemaatschappij niet de beste van alle mogelijke werelden is, weten we onderhand. En vandaag blijkt ook nog eens dat het wel degelijk anders kan. Niet dat het zaligmakend is, maar in geen tijd werd de onstuitbaar geachte tanker van de geglobaliseerde economie tot bedaren gebracht. En leiden we een leven dat tot voor een paar weken nog als ondenkbaar zou zijn weggezet. (…) Maar willen we echt dat de wereld er anders zal uitzien, dan blijven we misschien best nog even in de touwen hangen. En doen we er goed aan om deze crisis behoedzaam van alle mogelijke kanten te bekijken, te doorleven vooral. Van welke activiteiten zijn we maar al te blij verlost te zijn? Welke oude gewoontes missen we? Welke nieuwe gewoontes willen we graag voortzetten? Misschien kan de leegte ons helpen om de blik naar binnen te keren en de afweging te maken van wat we wel en niet willen behouden uit de oude wereld? Want de leegte, weet de introvert, is de ruimte waarin je mag twijfelen.” (pdf)

De eindeloze flow van verglijdende uren
Een gigantische tijdspuzzel. ‘The clock’ van Christian Marclay synchro­niseert in duizenden fragmenten de filmtijd met de reële tijd. Wat de magistrale video-installatie toont: de eindeloze flow van verglijdende uren, maar ook onze obsessie ermee.
NRC: “Eigenlijk is Marclay’s idee simpel. Uit duizenden speelfilms haalde hij de scènes waarin een klok in beeld verschijnt. Dat kan het moment zijn dat iemand op zijn horloge kijkt, maar ook de tikkende klok bij een tijdbom of een stationsklok op de achtergrond. Al die klokscènes monteerde hij achter elkaar, maar dan zo dat al die fragmenten gezamenlijk een nieuwe klok vormen, die ook nog eens de werkelijke tijd aangeeft – de volle 24 uur. Dus toen we om vijf over twee White Cube binnenliepen stond de schermklok ook op vijf over twee.” (…) “Het was een kleine sensatie: langzaam was het alsof de tijd tastbaar werd, zich uitstrekte over al die filmlocaties, alsof onze eigen tijd een kamer werd met tientallen vergezichten. Wat nog werd versterkt doordat Marclay, bijna pesterig, vaak juist die scènes had uitgekozen waarin de hoofdrolspelers over tijd filosofeerden. Je vergat de ‘echte’ tijd – pas na ruim een uur kijken en verbazen beseften we dat we verder moesten. Maar we waren met liefde in Marclay’s tijdscapsule achtergebleven.”
De Standaard: Een gigantische tijdspuzzel

The Clock by Christian Marclay

Flaneren is ontdekken wat je al kent
Lauren Elkin is de auteur van Flâneuse, een boek dat een nieuwe geschiedenis van het flaneren beschrijft, die voor de verandering niet wordt aangevoerd door grote dichters en kunstenaars, maar door schrijfsters en kunstenaressen. Zoals Virginia Woolf, die in de straten van Londen niet alleen inspiratie vond voor haar romans, maar ook een verlossende anonimiteit: ons eigen huis, schreef Woolf, is als een ‘schelpachtig omhulsel dat onze ziel heeft afgescheiden om in te wonen’, omringd door dingen die onze identiteit benadrukken. Wie de straat op gaat, ruilt die vastigheid in voor vrijheid. De Parijse filmmaakster Agnès Varda noemde zichzelf een ‘glaneuse’: een woord dat oorspronkelijk gebruikt werd voor arme vrouwen die na de graanoogst de restjes van het veld mochten rapen. Voor Varda lag niet het veld, maar de grootstad bezaaid met voedzame sporen van menselijke activiteit.
De Standaard – Flaneren is ontdekken wat je al kent

De tijd die we veronachtzamen
In ‘Kairos, een nieuwe bevlogenheid’ maakt filosofe Joke Hermsen een onderscheid tussen twee soorten tijd, een begrip dat vooral in zijn meetbare vorm -de kloktijd- gekend is. Het andere, onmeetbare en soms grillige gezicht van de tijd, geïncarneerd door Kairos, de goddelijke zoon van Zeus, zijn we vergeten.
De tijd die we kennen lijkt weinig meer dan een economische factor, een pad als een strakke lijn vol ijkpunten en doelen. De tijd die we veronachtzamen is de tijd die we nemen om hem vervolgens te vergeten, te verliezen, te delen, te omarmen en gul weg te geven.

Hoe de smartphone van de hele wereld een wachtkamer maakt
“Natuurlijk miste ik het comfortabele gevoel me af te zonderen in mijn op maat gemaakte digitale bubbel, met alleen mijn eigen muziek, eigen contacten en eigen berichtgeving. In plaats daarvan bevond ik me nadrukkelijk in de wereld met andere mensen, en dat is een wereld die niet volgens mijn keuzes en voorkeuren is ingericht.
Wachten in een techbubbel is erop gericht alles in onze omgeving dat we niet zelf gekozen hebben, buiten te sluiten. Maar is dat wenselijk? Moeten we wel voor 100 procent kunnen kiezen in welke context we ons wel of niet willen bevinden, en met wie? Er zijn al genoeg sociale scheidslijnen. Onze smartphone biedt fantastische mogelijkheden om elkaars aanwezigheid te vergeten, maar die hoeven we niet te gebruiken. Sterker nog, we zijn elkaar een bepaalde mate van aandacht verplicht.
Apparaten als de smartphone, die tijd en ruimte helpen loskoppelen, zorgen er voor dat onze fysieke omgeving minder bepalend voor ons is. Dat heeft talloze voordelen, maar veroorzaakt ook een betekenisverlies of ‘uitholling’ van onze directe omgeving. Door onze smartphone wordt de hele wereld een potentiële wachtruimte: een plek waar we nou eenmaal moeten zijn, maar die op zichzelf niet interessant is. Op dat gevoel reageren we door naar onze telefoon te grijpen – waarmee de cirkel rond is.”
—  Bregje Hofstede bij De Correspondent. Ze greep een maand lang niet automatisch naar haar smartphone als ze ergens moest wachten. Zo leerde ze dat we het wachten wel verleerd, maar niet voorbij zijn. Integendeel, we wachten op een vreemde manier juist steeds méér.